RIM PERJELAS ISU ROYALTI MUZIK

Persatuan Industri Rakaman Malaysia tegaskan keperluan memperkukuh pengagihan royalti, pembangunan pasaran domestik serta peluang menembusi pasaran antarabangsa

Persatuan Industri Rakaman Malaysia (RIM) tampil memperjelas beberapa isu berkaitan kutipan dan pengagihan royalti, ketelusan organisasi pengurusan kolektif (CMO), pembiayaan industri serta pembangunan muzik tempatan susulan kenyataan Persatuan Karyawan Malaysia (KARYAWAN) yang disiarkan menerusi beberapa laporan media baru-baru ini.

Penjelasan itu merujuk kepada artikel Accountability, Not More Funding, Is What Malaysian Artistes Need yang diterbitkan oleh New Straits Times pada 8 Oktober 2026, serta Karyawan pans RIM’s ‘contradictory’ call for funds to promote music internationally yang diterbitkan oleh Free Malaysia Today pada 7 Oktober 2026.

RIM mengalu-alukan perbincangan mengenai usaha meningkatkan kebajikan artis Malaysia dan melindungi hak mereka. Bagaimanapun, persatuan itu berpandangan bahawa beberapa kenyataan KARYAWAN memerlukan penjelasan lanjut, khususnya berhubung tanggungjawab setiap organisasi dalam industri muzik, mekanisme pengurusan royalti dan prosiding undang-undang yang sedang berjalan melibatkan CMO.

Menurut RIM, isu berkenaan perlu dibincangkan berdasarkan maklumat tepat, pemahaman yang jelas mengenai peranan setiap pihak serta kerjasama membina antara semua pemegang taruh industri.

HASIL INDUSTRI MENINGKAT, PENGAGIHAN ROYALTI BERGANTUNG PADA PELBAGAI FAKTOR

Mengulas dakwaan KARYAWAN bahawa ramai ahlinya tidak menikmati peningkatan pendapatan meskipun hasil industri muzik daripada platform digital dan CMO terus meningkat, RIM menjelaskan bahawa pembayaran royalti kepada pencipta bergantung pada beberapa faktor.

Antaranya termasuk jenis hak yang diamanahkan kepada CMO, kadar royalti berdasarkan kontrak, penggunaan sebenar muzik, peraturan pengagihan yang ditetapkan oleh CMO berkaitan serta pendaftaran pemegang hak dengan organisasi yang berkenaan.

RIM berpandangan bahawa pencipta karya dan rakaman yang menerima jumlah penstriman serta penggunaan lebih tinggi lazimnya memperoleh bahagian lebih besar daripada peningkatan hasil yang dijana melalui platform digital dan CMO berbanding karya atau rakaman yang kurang distrim atau kurang digunakan oleh pemegang lesen muzik.

Justeru, pendapatan yang lebih rendah dalam kalangan segelintir pencipta tidak semestinya menafikan hakikat bahawa pencipta muzik Malaysia kini memperoleh lebih banyak royalti daripada platform digital dan CMO berbanding sebelum ini.

Dalam pada itu, KARYAWAN turut mendakwa bahawa artis veteran dan artis yang masih aktif membuat persembahan membangkitkan kebimbangan mengenai pembayaran royalti yang lewat, tidak jelas atau sukar dijelaskan, selain kekurangan maklumat tentang kaedah kutipan dikira dan diagihkan.

Bagi menangani isu berkenaan, RIM menegaskan bahawa pihak yang menguruskan royalti perlu dikenal pasti terlebih dahulu, sama ada syarikat rakaman, penerbit muzik atau CMO, sebelum penjelasan dan tindakan sewajarnya dapat diperoleh.

Sebagai contoh, syarikat rakaman atau penerbit muzik boleh menjelaskan pendapatan royalti yang diterima daripada pelbagai platform digital kepada artis atau penulis lagu yang mempunyai hubungan kontrak dengan mereka.

Sementara itu, CMO yang mewakili tiga kategori pemegang hak, iaitu penulis lagu dan penerbit muzik, syarikat rakaman serta pelaku, bertanggungjawab memberikan penjelasan kepada ahli masing-masing mengenai kaedah kutipan dan pengagihan royalti.

RIM turut mengingatkan bahawa kenyataan umum mengenai pembayaran royalti yang lewat atau tidak jelas, tanpa mengenal pasti pihak bertanggungjawab dan fakta kes tertentu, boleh mewujudkan tanggapan bahawa keseluruhan industri muzik mempunyai masalah akauntabiliti.

Menurut persatuan itu, gambaran sedemikian berpotensi memberikan kesan negatif terhadap pembuat dasar, sedangkan setiap kebimbangan berkaitan pembayaran royalti perlu disiasat berdasarkan fakta dan keadaan kes berkenaan, bukannya dijadikan bukti bahawa keseluruhan sistem kutipan serta pengagihan royalti tidak telus.

LAPORAN ROYALTI DAN PERANAN CMO PERLU DIFAHAMI

Mengenai tuntutan KARYAWAN supaya semua CMO menerbitkan laporan kutipan dan pengagihan royalti yang boleh diaudit, RIM menjelaskan bahawa laporan sedemikian telah diserahkan kepada ahli CMO masing-masing setiap kali pembayaran royalti dibuat.

Laporan berkenaan memperincikan sumber royalti serta pendapatan pencipta sehingga satu sen. Ahli juga boleh menghubungi atau berurusan dengan pegawai CMO yang dilantik untuk mendapatkan penjelasan mengenai kutipan dan pengagihan, mengemukakan pertanyaan atau mengesahkan penyata royalti masing-masing.

RIM turut menekankan kepentingan memahami perbezaan mandat hak antara tiga organisasi, iaitu Music Authors’ Copyright Protection (MACP), Public Performance Malaysia (PPM) dan Recording Performers Malaysia (RPM).

Setiap organisasi beroperasi berdasarkan skop hak serta kerangka keahliannya sendiri. Oleh itu, sebarang pertanyaan mengenai royalti perlu dirujuk kepada organisasi yang bertanggungjawab terhadap hak berkenaan.

Dalam usaha memastikan lebih ramai pemegang hak mendapat manfaat daripada sistem pengurusan royalti, RIM turut menyeru KARYAWAN supaya mendedahkan senarai keahliannya bagi membolehkan CMO berkaitan mengenal pasti sama ada terdapat ahli persatuan itu yang masih belum berdaftar dengan CMO yang bersesuaian.

RIM menegaskan bahawa pelaku dan pemegang hak yang layak perlu memastikan mereka berdaftar dengan CMO berkaitan supaya hak masing-masing dapat diwakili dengan sewajarnya dan royalti yang perlu dibayar dapat diagihkan mengikut peraturan berkuat kuasa.

Sehubungan itu, KARYAWAN disaran memainkan peranan lebih aktif dengan memaklumkan serta membantu ahlinya melalui proses pendaftaran.

RIM turut menggalakkan kerjasama lebih erat antara KARYAWAN dengan RPM bagi membantu lebih ramai pelaku memahami hak mereka serta langkah yang perlu diambil untuk memperoleh manfaat daripada kutipan royalti.

RIM JELASKAN TINDAKAN UNDANG-UNDANG MELIBATKAN GARIS PANDUAN MYIPO

RIM turut menjawab persoalan KARYAWAN mengenai tindakan CMO mencabar Garis Panduan Hak Cipta (Organisasi Pengurusan Kolektif) 2025 yang dikeluarkan oleh Perbadanan Harta Intelek Malaysia (MyIPO).

KARYAWAN sebelum ini mempersoalkan tindakan undang-undang tersebut dengan mendakwa ia bercanggah dengan usaha meningkatkan ketelusan dan keadilan dalam kutipan serta pengagihan royalti, selain melindungi kepentingan pencipta.

Bagaimanapun, RIM menyifatkan dakwaan berkenaan sebagai tidak menggambarkan keadaan sebenar.

Menurut RIM, MACP, PPM dan RPM masing-masing merupakan ahli kepada tiga organisasi penting dalam industri muzik dan hiburan global, iaitu CISAC, IFPI dan SCAPR, yang menetapkan peraturan operasi serta kewangan ketat bagi memastikan pembayaran royalti kepada ahli masing-masing dilaksanakan secara telus.

RIM menjelaskan bahawa CMO berkenaan menyokong langkah kawal selia yang bertujuan meningkatkan ketelusan dan tadbir urus yang baik demi kepentingan pencipta.

Bagaimanapun, terdapat peruntukan dalam garis panduan berkenaan yang dianggap bermasalah sehingga menyebabkan CMO terbabit membawa perkara itu ke mahkamah untuk semakan kehakiman.

RIM tidak akan mengulas merit kes berkenaan selagi perkara itu masih dalam pertimbangan mahkamah. Namun, persatuan itu menegaskan bahawa kewujudan prosiding undang-undang tidak seharusnya ditafsirkan secara automatik sebagai bukti bahawa sesebuah organisasi menentang ketelusan atau perlindungan pencipta.

Sebaliknya, isu undang-undang yang dibangkitkan perlu ditentukan oleh mahkamah, sementara semua pihak terus menyokong sistem pengurusan kolektif yang adil dan berkesan dalam kerangka undang-undang berkuat kuasa.

Dalam perkembangan sama, RIM turut membetulkan kenyataan KARYAWAN yang menyifatkan PPM sebagai badan kutipan milik RIM.

Menurut RIM, PPM merupakan entiti berasingan yang mempunyai keahlian dan lembaga pengarahnya sendiri. RIM berpandangan bahawa kenyataan tidak tepat itu menunjukkan terdapat beberapa ketidaktepatan dalam siaran media KARYAWAN.

PEMBANGUNAN PASARAN DOMESTIK DAN EKSPORT MUZIK PERLU BERGERAK SEIRING

Menyentuh usaha memperkukuh pasaran domestik, RIM bersetuju bahawa muzik Malaysia perlu diberikan penonjolan lebih meluas menerusi radio, televisyen, platform digital dan premis komersial bagi membantu artis tempatan mencapai khalayak lebih besar serta membina kerjaya yang mampan.

Bagaimanapun, persatuan itu berpandangan bahawa pemerhatian mengenai lagu Malaysia yang tidak dimainkan di sesetengah premis komersial tidak semestinya menggambarkan tahap sokongan terhadap muzik tempatan di seluruh negara.

Pemilihan muzik untuk pelbagai kegunaan turut dipengaruhi oleh keputusan pengaturcaraan, keperluan perniagaan dan cita rasa pendengar.

RIM menyokong penglibatan secara konstruktif dengan penyiar, premis komersial, agensi kerajaan serta pihak berkepentingan lain bagi menggalakkan penghargaan dan penggunaan muzik Malaysia secara lebih meluas.

Pada masa sama, usaha tersebut perlu memastikan muzik yang digunakan secara komersial dilesenkan dengan sewajarnya agar pemegang hak berkaitan menerima royalti mengikut aturan yang ditetapkan.

Namun begitu, RIM tidak bersetuju dengan pandangan bahawa promosi domestik perlu diselesaikan sepenuhnya sebelum usaha promosi antarabangsa dimulakan.

Sebaliknya, kedua-dua pendekatan itu dianggap penting dan saling melengkapi dalam membangunkan industri muzik untuk jangka panjang.

RIM mengambil contoh Jepun dan Korea Selatan yang memperlihatkan kepentingan pelaburan berterusan dalam pembangunan bakat, penerbitan, promosi dan akses kepada pasaran antarabangsa.

Pengalaman kedua-dua negara itu menunjukkan nilai pendekatan terselaras yang membangunkan pasaran domestik sambil membuka peluang kepada artis serta syarikat muzik untuk menembusi pasaran luar negara.

Sehubungan itu, RIM mencadangkan penubuhan Dana Eksport Muzik Malaysia yang khusus bagi menyokong penyertaan dalam pertunjukan muzik antarabangsa, promosi di luar negara, pemasaran digital dan kerjasama strategik yang dapat membantu artis serta syarikat muzik Malaysia memasuki pasaran baharu.

RIM menegaskan bahawa cadangan berkenaan bukan bertujuan menggantikan pembangunan pasaran domestik, sebaliknya melengkapkan usaha sedia ada untuk memperkukuh industri muzik negara.

YUNA, SITI NURHALIZA ANTARA ARTIS MALAYSIA BERJAYA DI PERSADA ANTARABANGSA

Menjawab persoalan mengenai keberkesanan usaha menembusi pasaran antarabangsa yang dikatakan telah bermula sejak 1996, RIM menegaskan bahawa industri muzik Malaysia telah menyaksikan pelbagai pencapaian membanggakan dalam kalangan artis tempatan.

Antara nama yang diketengahkan ialah Yuna, yang berjaya membina kerjaya sebagai bintang R&B/pop antarabangsa dan berkolaborasi dengan ikon muzik global seperti Pharrell Williams serta Usher.

Penyanyi nombor satu negara, Dato' Sri Siti Nurhaliza, pula dilaporkan telah menjual lebih enam juta rekod di seluruh Asia, selain mengadakan konsert solo di Royal Albert Hall, London.

Beliau turut diiktiraf oleh agensi antarabangsa SeaAsia Stats sebagai Southeast Asian Music Legend selepas memenangi lebih 300 anugerah sepanjang kerjayanya.

Dalam pasaran muzik berbahasa Mandarin, Fish Leong dan Michael Wang merupakan antara nama yang dikenali ramai dalam kalangan masyarakat Cina di seluruh dunia.

Shila Amzah dan Firdhaus pula berjaya menembusi pasaran muzik Mandarin pop atau Mandopop yang besar, sekali gus memperlihatkan potensi artis Malaysia untuk membina pengaruh dalam pasaran muzik berbahasa lain.

Selain itu, Mugen Rao mencipta kejayaan bersejarah apabila menjadi rakyat Malaysia pertama dan pemastautin bukan dari India yang menyertai serta memenangi musim ketiga rancangan realiti popular Bigg Boss Tamil di India.

RIM turut mengetengahkan pencapaian Heerraa Ravindran dan Tuni Sundatang yang masing-masing memenangi anugerah Best in North America (Folk) dan Best in Asia (Asian Folk) pada InterContinental Music Awards yang berlangsung di Los Angeles, Amerika Syarikat.

Menurut RIM, mengabaikan pencapaian artis tempatan di pasaran antarabangsa merupakan tindakan yang tidak menghargai kejayaan bakat yang sewajarnya diwakili oleh KARYAWAN.

Bagaimanapun, RIM mengakui bahawa kejayaan antarabangsa memerlukan komitmen berterusan dan keberkesanan setiap inisiatif perlu dinilai dari semasa ke semasa.

Tempoh masa yang telah berlalu sejak usaha membawa muzik Malaysia ke peringkat global dimulakan juga tidak bermakna pelaburan tambahan tidak lagi diperlukan.

Hal ini kerana industri muzik telah melalui perubahan besar, khususnya menerusi pertumbuhan penstriman digital, kemunculan saluran pengedaran baharu dan perubahan tingkah laku pengguna.

Dalam konteks tersebut, pembiayaan kerajaan boleh membantu menyokong aktiviti yang sukar dilaksanakan oleh artis dan syarikat muzik secara individu, termasuk pembangunan profesional, penerbitan muzik berkualiti, pemasaran dan akses kepada pasaran antarabangsa.

PEMBIAYAAN AWAM DAN AKAUNTABILITI PERLU SALING MELENGKAPI

Mengulas persoalan mengenai keperluan pembiayaan tambahan, RIM bersetuju bahawa dana awam perlu disalurkan berdasarkan objektif yang jelas, disertai langkah akauntabiliti sewajarnya dan menghasilkan manfaat yang bermakna.

Namun, persatuan itu menegaskan bahawa pembiayaan untuk pembangunan muzik mempunyai tujuan berbeza daripada kutipan serta pengagihan royalti.

Pembiayaan bertujuan menyokong penciptaan, promosi dan pembangunan muzik secara komersial, manakala sistem kutipan serta pengagihan royalti memastikan pemegang hak menerima bayaran sewajarnya apabila karya dan rakaman mereka digunakan.

Kedua-duanya memainkan peranan penting dalam membina industri muzik yang mampan.

Oleh itu, RIM berpandangan bahawa tumpuan seharusnya diberikan kepada pelaksanaan pembiayaan yang teratur serta pencapaian manfaat yang boleh diukur, bukannya meletakkan pelaburan dan akauntabiliti sebagai dua perkara yang saling bertentangan.

RIM SOKONG PELESENAN AI BAGI MELINDUNGI HAK CIPTA

Dalam isu berkaitan perkembangan kecerdasan buatan (AI), RIM mengalu-alukan sokongan KARYAWAN terhadap keperluan supaya pembangun AI mendapatkan lesen sewajarnya sebelum menggunakan karya kreatif yang dilindungi hak cipta bagi tujuan pembangunan AI secara komersial.

RIM menegaskan bahawa perlindungan terhadap pencipta muzik dan pemegang hak daripada penggunaan karya serta rakaman tanpa kebenaran menjadi semakin penting seiring perkembangan teknologi berkenaan.

Persatuan itu turut menyatakan komitmen untuk terus memperjuangkan kerangka hak cipta yang melindungi kepentingan pemegang hak, sambil menyokong pembangunan teknologi secara bertanggungjawab.

Sebarang hasil yang dijana melalui pelesenan juga perlu diuruskan dengan mengambil kira jenis hak yang diwakili serta aturan pengagihan yang berkenaan.

RIM SERU KERJASAMA MEMBANGUNKAN INDUSTRI MUZIK MALAYSIA

Mengakhiri penjelasannya, RIM menyatakan bahawa industri muzik Malaysia telah merekodkan hasil tertinggi dalam sejarahnya, manakala kutipan CMO turut mencapai paras tertinggi.

Perkembangan tersebut mencerminkan peningkatan nilai komersial muzik serta kepentingan melindungi hak mereka yang mencipta, membuat persembahan, menerbitkan dan melabur dalam industri berkenaan.

Menurut RIM, kemajuan seterusnya memerlukan tanggungjawab bersama, termasuk meningkatkan pemahaman mengenai pengagihan royalti, menggalakkan pendaftaran keahlian CMO yang sewajarnya, memperkukuh pasaran domestik, memperluas peluang antarabangsa dan memastikan pelaburan awam memberikan hasil yang bermakna.

RIM turut menyeru semua organisasi yang mewakili kepentingan pemegang hak muzik supaya memastikan kenyataan awam yang dikeluarkan tepat, seimbang dan bertanggungjawab.

Gambaran yang salah mengenai peranan organisasi industri atau kesimpulan yang dibuat tanpa mengambil kira fakta berkaitan, menurut RIM, tidak membantu menyelesaikan cabaran yang dihadapi oleh artis Malaysia.

RIM menegaskan komitmennya untuk terus bekerjasama secara konstruktif dengan KARYAWAN, MACP, PPM, RPM, MyIPO, Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup, Kementerian Komunikasi serta pihak berkepentingan lain bagi memperkukuh industri muzik Malaysia dan mewujudkan peluang yang mampan untuk semua pemegang hak.

Nota: Sebahagian imej yang digunakan dalam artikel ini dijana menggunakan teknologi Kecerdasan Buatan (AI) bagi membantu menggambarkan konteks dan keseluruhan kandungan artikel. Penggunaan imej AI ini adalah bertujuan sebagai ilustrasi semata-mata dan tidak mencerminkan sokongan atau pendirian penulis terhadap penggunaan AI dalam industri kreatif.